روتوگراور؛ در سیستم چاپ گود حروف و تصویری که روی فرم چاپ به صورت گود نقش می بندد هنگام چاپ، سیلندر مرکبی می شود و سپس در تماس با سطح چاپ شونده مرکب به آن منتقل می شود.

چاپ گود:
روتوگراور یا سیستم چاپ گراور (با به اصطلاح هلیو) یا چاپ گود یکی از بهترین سیستم های چاپ در دنیا محسوب می شود.

 

شدت رنگ به عمق گودی روی سیلندر چاپ بستگی دارد. هرچه عمق آن بیشتر باشد مرکب بیشتری می گیرد و در نتیجه شدت رنگ بیشتری ایجاد می کند. این گودی ها روی سیلندر هلیوگراور به صورت نقاط جداگانه (سل یا سلول) است. اگر در این روش سطح یک دست و پیوسته روی سیلندر قرار گیرد مرکب از آن می ریزد و یا به اصطلاح شره می کند. در چاپ روتوگراور (هلیو) حتی حروف بسیار نازک نیز به صورت ترام چاپ می شود. بهترین مشخصه این روش چاپی این است که کناره های حروف به صورت رنجه رنجه دیده می شود و لبه های آن نا صاف است.

روتوگراور عبارتند از سیلندرهایی که طرح مورد نظر بر روی آن به وسیله ماشین های مکانیکی، لیزری یا به وسیله شیمیایی به صورت گود ساخته می شود.
در عمل چاپ حفره ها و گودی های روی سیلندر پر از مرکب می گردد و سطح  سیلندر به وسیله تیغه داکتر بلید پاک و بعدا عمل چاپ انجام می گیرد.

 

آماده سازی چاپ روتوگراور که همان تکامل کنده کاری روی فلز است، امروزه بسیار پیشرفت کرده است. شاید موثرترین پیشرفت های تکنولوژی پیش از چاپ در روش چاپ روتوگراور به وقوع پیوسته است.
چون امروزه مجموع اسکنر و کامپیوتر اطلاعات مربوط به تفکیک رنگ و صفحه ی لی آوت شده توسط لیزر روی سیلندر کپی می شود و سیلندر رنگ های مختلف بدون کمترین خطا ازاین طریق ساخته می شوند.

ترام در گراور:

هلیوگراور کارها را با ترام ۱۰۰ خط و ۱۲۰ خط در سانتیمتر نیز چاپ می کند. به همین دلیل طیف رنگ ها و تغییرات پیوسته آنها لطافت و زیبایی خاصی را به کار می بخشد. ترام های ۱۰۰ و ۱۲۰ خط در سانتی متر معمولا برای کارهایی استفاده می شود که روی کاغذ چاپ می شود و روی سلفون که جذب مرکب آن کم است تا ترام ۸۰ استفاده می شود. دانه های ترام هلیو همه به یک اندازه اند. در مرحله اسید کاری نیز باید توجه شود که کیفیت ترام ها حفظ شود.

مزایای چاپ روتوگراور:

محصول چاپ با ماشین گراور بسیار بهتر از دیگر چاپ ها می باشد و مزیت های آن عبارتند از:

  • خشک شدن سریع مرکب
  • بی بو بودن آن
  • قابل استفاده برای تیراژهای بالا که می توان از هر سیلندر آن تا یک میلیون تیراژ یا بیشتر چاپ گرفت (۲ میلیون گردش سیلندر). برروی فیلم های بسته بندی فویل های آلومینیومی، کاغذ ، مقوا ، پارچه و حلب های بسته بندی ، سیستم هلیو چاپ می نماید.
  • چاپ مجله در این نوع سیستم مقرون به صرفه نمی باشد. در چاپ هلیو علاوه بر انواع فیلم های بسته بندی می توان از کاغذ متوسط استفاده و با گیرایی مرکب بالا نیز استفاده کرد مشروط بر اینکه سطح کاغذ صاف و هموار باشد .
  • مصرف کم مرکب با وجود اینکه چاپ هلیو پررنگ به نظر می رسد.

اجزای متشکله دستگاه چاپ روتوگراور:

بعضی از ماشین های هلیو شیت به شیت، رول به شیت یا رول به رول هستند .در چاپ هلیو عمل چاپ به صورت مستقیم صورت می پذیرد و سیلندر حکاکی شده در وان مرکب به گردش در می آید ودر گودی های سیلندر مرکب باقی می ماند .کاغذ و یا فویل از بین سیلندر چاپ و سیلندر فشار می گذرد و به  وسیله اندازه های فشار که توسط اپراتور تنظیم می شود از گودی ها برداشته می شود و بلافاصله به وسیله ی باد گرم خشک و به چاپ بعدی می رود.(در صورت کار چند رنگ)

  • اجزای متشکله یک واحد ماشین روتوگراور عبارتند از :
  •  آماده سازی سیلندر
  • مرکب دان
  • تیغه داکتر بلید
  • سیلندر فشار
  • فن های خشک کننده مرکب
  • سیستم رول باز کن و رول جمع کن
دوره آموزش حرفه‌ای، طراحی و پیش‌از‌چاپ فلکسوگرافی

دوره آموزش حرفه‌ای، طراحی و پیش‌از‌چاپ فلکسوگرافی

نحوه آماده سازی سیلندر گراور دو روش سنتی:

طرح مورد نظر که باید چاپ شود بر روی سیلندر کپی می شود. بعد از آماده کردن و اسید کاری سیلندر سطح سیلندر به وسیله کروم برای گرفتن تیراز بالا آب دیده می گردد . نکته قابل توجه در آماده سازی سیلندر این است که هریک از روشهای چاپ دارای آماده سازی مخصوص خود است .بدین معنی که خود سیلندر چاپ را به عنوان فرم چاپ آماده می کنند و به همین خاطر آماده سازی این روش چاپی را سیلندرسازی می گویند.

کپـی در هلیوگراور:

در سیستم هلیو همیشه از فیلم پوزتیو استفاده می شو که پس از مونتاژ آن را روی سیلندر کپی می کنند .گفتنی است در سیستم هلیو باید همیشه فیلم یک تکه باشد و نمی توان مثل افست فرم مونتاژ شده از قطعات مختلفی استفاده کرد .زیرا همان تکه های فیلم روی سیلندر خط می اندازد. به همین منظور فیلم های کارهای کوچک مثل تمبر روی یک فیلم در کنار هم به وسیله ماشین تکثیر می شود و یک فیلم یک پارجه پوزتیو بدست می آید.

تهیه سیلندر در روتوگراور به دو روش صورت می گیرد:

  •   مستقیـم
  •  غیر مستقیم

روش اول امروزه رواج بیشتری دارد ولی هنوز هم از روش دوم برای موارد خاص استفاده می شود. نحوه ی تهیه سیلندر به روش مستقیم:
حساس کردن سیلندر با استفاده از ماده حساس کننده این کار ممکن است به صورت اسپری ویا به صورت اتوماتیک انجام شود.

  1. چسباندن فیلم روی سیلندر حساس شده
  2. نور دادن با اشعه
  3. ظهور سیلندر با داروی ظهور
  4. روتوش سیلندر: بدین معنی که اگر جایی از سطح مس بسرون باشد با قلموی بسیار ظریفی آن را بالاک می پوشانند. کناره های سیلندر را نیز با این لاک مخصوص این کار را به اصطلاح آسفالت کاری  می گویند.
  5. سیلندر را با فرو کلرو(اسید آهن ) با غلضت های مختلف اغشته می کنند .در نتیجه هرجا که نور خورده است ثابت می ماند وهرجا که نور به آن تابیده  نشده است گود می شود.زمان این کار قابل کنترل است.
    (ا الی ۳ دقیقه ).غلظت اسید در این مدت تغییر نمی کند و دمای آن باید بین ۱۵ الی ۱۸ درجه سانتی گراد باشد سطح سیلندر را با تولوئن می شویند تا ژلاتین روی آن پاک شود و سطح مس کاملا صاف و پاکیزه گردد.
    برای زدودن اثر لکه های ناشی از اسید کاری و جلا دادن سطح سیلندر آن را با پنبه آغشته به ماده جلا دهنده می کنند و سطح سیلندر را پاک می کنند و نمونه گیری می کنند تا اگر احیانا برخی نقاط سیلندر که باید گود شود ، گود نشده باشد آن را با قلم حکاکی گود کنند. سطح سیلندر را با بنزول تمیز می کنند تا چربی آن گرفته شود. سیلندر را درون اسید قرار داده تا چربی زدایی و آماده آب کروم شود. آب کروم برای بالابردن مقاومت است چون  مس نرم است ، سیلندر پس از گرفتن لایه نازکی از آب کروم برای چاپ آماده است .
نحوه ی تهیه سیلندر به روش غیر مستقیم :

کاربرد محدودی دارد ولی هنوز هم در بسیاری از کارهای فانتزی از جمله در چاپ تمبر از این روش استفاده می شود. در این روش ابتدا روی کاغذ حساس عملیاتی را انجام می دهند و سپس به کمک آن روی سیلندر کپی می شوند.

  • حساس کردن کاغذ پیگمنت از محلول بی کرومات پتاسیم استفاده می شود.
  • ترام دادن به کاغذ حساس
  • فرم مونتاژ را روی کاغذ پیگمنت می گذارند تا حروف و تصاویر روی آن کپی شود. (فیلم های مصرفی در کپی غیر مستقیم هلیو هافتن یا بدون ترام می باشد. زیرا ترام قبلا روی کاغذ پیگمنت نقش بسته است.
  • کاغذ پیگمنت حامل تصویر و مطالب ترام شده را روی سیلندر انتقال می دهند به طوری که ژلاتین روی آن
    با سطح مسی سیلندر کاملا مماس باشد.این کار با فشار و همراه با پاشیدن آب بین ژلاتین و مس صورت می گیرد.
  • سیلندر در آب گرم (۶۰ درجه سانتی گراد) چرخانده می شود در اثر این عمل حفاظ روی پیگمنت که از جنس مقواست جدا می شود و پس از ۱۵ دقیقه که ژلاتین های اضافی روی سیلندر پاک شدند نقش تصویر روی سیلندر ظاهر می شود. سیلندر را با محلول آب و الکل ۵۰% می شویند تا خشک شود و پس از ان رتوش می کنند. آغشته کردن سیلندر به اسید(در این حالت غلظت اسید متغیر است ) یعنی غلظت از ۳۵ درجه شروع می شود و به ۴۵ درجه ختم می گردد. رقیق کردن تدریجی به این خاطر است که از ترام قوی تا ترام ضعیف روی سیلندر منتقل می شود. پس از شستن سیلندر آن را کنترل میکنند تا اگر در نقاطی بخوبی گود نشده باشد آن را با قلم حکاکی گود کنند. سایر مراحل کار مانند کپی مستقیم است.
نکته ای که در سیلندرسازی باید رعایت شود این است که قطر سیلندر در همه نقاط باید دقیقا متناسب با اندازه ای استاندارد با ماشین چاپ باشد. اندک تغییر و تفاوت باعث ناهماهنگی در چاپ می شود.
مرکب دان:

چاپ هلیو از نظر چاپ مرکب های اکلیلی از قبیل رنگ های طلایی، نقره ای، مسی نتایج بسیار درخشانی دارد. هلیوگراور برای چاپ پارچه بسیار متداول و معمول است. در اکثر چاپخانه های دنیا برای کارهای رنگی و چاپ بروی پارچه و اوراق بسته بندی بکار می رود. تیغه مرکب به سیلندر از طریق مستقیم از وان مرکب و یا به صورت پمپاژ صورت می گیرد.

روش پمپاژ:

سینی زیر سیلندر چاپ که مرکب از آن به مرکبدان ها به وسیله پمپ برقی و یا پنوماتیک بر روی سیلندر آغشته به مرکب می شود. در هر دو روش به وسیله تیغه داکتر بلید اضافه مرکب سطح سیلندر به تانک برگشت داده می شود.
در حال حاضر مرکب ماشین های مدرن مجهز به سیستم ویسکوزیته کنترل می شود. هریک از حلال ها در یک تانک مجزا قرار دارد و بعد از آنکه مرکب به وسیله اپراتور تنظیم گردید به طور خودکار شیر برقی تانک با فرمان تنظیم کننده باز می شود و حلال ها در تانک مرکب با یکدیگر مخلوط می شوند و سپس پمپاژ می شود وبر روی سیلندر چاپ تنظیم می گردند.

تبلیغات - اجرای پروژه

ویسکوزیته:

ویسکوزیته مرکب برای سرعت های مختلف ماشین ها تنظیم می گردد.نوع مرکب ها برای فیلم های بسته بندی با حلال های الکلی عبارتند از : اتیل استات ، ایزو پروپیل الکل ، اتیل گلیکول، این نوع مرکب را برای کاغذ ها نیز می توان استفاده کرد.

در حال حاضر برای چاپ کاغذ از مرکب با پایه آب استفاده می کنند که حلال آن همان آب است.در مدرن ترین دستگاه ها انتقال مرکب برروی سیلندر چاپ که در دنیا متداول است به وسیله پمپ مرکب زیر تیغه دکتر بلید پمپاژ می شود. به همین دلیل بسیار با صرفه است. چون از به هدر رفتن حلال ها بسیار جلوگیری می کند.

ویژگی مرکب روتوگراور:

معمولا چاپخانه های دارای سیستم هلیوگراور خود به تولید مرکب اقدام می نمایند.زیرا اقتضای این روش چاپی آن است که مرکب براساس نوع کار ساخته شود.البته حجم بالای مصرف مرکب نیزاین کار را موجه می سازد.

مرکب هلیو از مرکب لترپرس و افست هم رقیق تر است؛

البته پیگمنت مرکب ها تفاوت زیادی با هم ندارد و فقط رزین ها و حلال ها ی آنها فرق می کند. چون حلال های مرکب پخته نمی شود و در میکسر کارخانه مرکب سازی دمای آن از ۶۰ درجه سانتی گراد بالاتر نمی رود.قشر مرکب در چاپ گود نسبت به چاپ افست برجسته تراست و همین امر به شدت و درخشندگی رنگ ها کمک می کند.

به دلیل مستقیم بودن چاپ و نیز بخاطر نبود آب در این سیستم

می توان رنگ های سنگین را با یک بار چاپ بدست آورد. تقریبا همه ی مرکب های چاپ گود پس از خشک شدن و پریدن حلال بدون بو هستند.پشت نمی زنند و با دست کشیدن پاک نمی شوند و کارهای ناشی از چاپ آن به یکدیگر نمی چسبند. اغلب برای بسته بندی استفاده می شوند و ممکن است در مراحل بعدی حرارت و سایش زیادی مصرف کنند.

یک نظر

  1. محمد جواد برقی پاسخ

    ممنون از مطالب خوبتون. لطفا استاندارد های طراحی و باید ها و نباید های طراحی برای چاپ هلیو رو بیان کنید…. ممنون

  2. محمد سلطانی پاسخ

    با سلام
    لطفا در خصوص عمر مفید یک سیلندر هلیوگراو (روتوگراو) چقدر است ؟

  3. مجید پاسخ

    سلام ، مراحل بستن سیلندر و بستن پرس رول را می خواستم
    ایا امکان دسترسی به منوال ماشین روتو گراور هست

  4. زهرا پاسخ

    سلام وقتتون بخیر
    ممنون از مطالبتون
    من میخوام ازین مطلب جایی استفاده کنم و شما رو رفرنس بدم
    تاریخ انتشار این متن اینجوری که نوشته شده ۳ اردیبهشت هست اما سالش مشخص نیست
    میشه بگید چه سالی بوده؟

    1. کامیاب کاویانی نویسنده پاسخ

      سلام، ممنونم – سال انتشار این پست ۱۳۹۲ بوده که چند مرتبه ویرایش داشته تا به امروز و مطالب از منابع مختلف به این پست اضافه شده.

      1. زهرا پاسخ

        سپاس
        من یه سوال دیگه هم داشتم در مورد تهیه سیلندر چاپ هلیو
        خیلی سرچ کردم اما قاطی کردم، نوشتن که به ۲ روش تهیه میشه لیزری و الکترومکانیکی
        اما بعد توی توضیحاتش ۲ روش لیزری مستقیم و لیزری غیر مستقیم رو توضیح دادن
        نمیشه که این دوتا همون دوتا باشه که…الکترومکانیکی توضیح نداره؟
        اگه امکانش هست میشه راهنماییم کنین؟

  5. کامیاب کاویانی نویسنده پاسخ

    روش الکترو مکانیکی و لیرزی و اسیدکاری از روش های چند دهه اخیر هست. دعوت میکنم فیلم لینک پایین و ملاحظه بفرمایید، همه روش ها در آن به صورت بسیار جالبی توضیح داده شده است.
    https://www.aparat.com/v/eHfgW/%D8%AD%DA%A9%D8%A7%DA%A9%DB%8C_%D9%88_%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D8%B3%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%86%D8%A7%D9%BE_%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%B1

    https://www.aparat.com/v/qFYWt/%D8%AD%DA%A9%D8%A7%DA%A9%DB%8C_%D9%88_%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D8%B3%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%86%D8%A7%D9%BE_%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%B1

    https://www.aparat.com/v/qFYWt/%D8%AD%DA%A9%D8%A7%DA%A9%DB%8C_%D9%88_%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D8%B3%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%86%D8%A7%D9%BE_%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%B1

    و البته تعداد لینک های موجود بیشتر است، خودتان در کانال آپارات ما جستجو بفرمایید

  6. جعفري پاسخ

    سلام
    در صورت امكان راجع به ويژگيهاي مركب هاي چاپ و فرمولاسيون مركب هاي چاپ مرجع معرفي كرده و راهنمايي بفرماييد .
    سپاسگزارم

دیدگاهتان را بنویسید

Rateing*

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *